Kiedy się wykonuje scyntygrafię kości?

Scyntygrafia jest pomocna przy ocenie stanu czynnościowego kości i stawów. W trakcie trwania tego badania do organizmu wprowadzane są małe ilości izotopów promieniotwórczych - radioznaczników, które osadzają się w miejscach podwyższonego metabolizmu tkanki kostnej. Radioznaczniki gromadzą się głównie w miejscach intensywnego rozpadu kości oraz w miejscach, gdzie toczy się proces zapalny. Istnieje także możliwość uwidocznienia w badaniu scyntygraficznym obrzęku tkanek sąsiadujących z kością.

Czym się różni scyntygrafia od badania radiologicznego?

W porównaniu do badania radiologicznego scyntygrafia wykazuje się o wiele wyższą czułością w stosunku do ujawnienia ognisk rozpadu kości. Dodatkowo badanie scyntygraficzne może być pomocne w diagnostyce stanów zapalnych, oceny ukrwienia koścca oraz obrzęku tkanek miękkich. Dzięki scyntygrafii możliwe jest różnicowanie stanów zapalnych tkanki kostnej oraz procesów nowotworowych.

W jakich sytuacjach scyntygrafia jest pomocna?

• podejrzenie procesu nowotworowego z przerzutami do kości,
• ocena skuteczności leczenia przerzutów do kości,
• zapalenie tkanki kostej,
• ocena skuteczności leczenia po wykonaniu przeszczepów kostnych,
• ocena stanu kości w przypadku powstania stopy cukrzycowej,
• choroba Pageta,
• diagnostyka ognisk zapalnych,
• ocena stanu ukrwienia odłamów kostnych,
• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.
• zapalenia stawów w chorobach tkanki łącznej.

Nowotwory - skuteczność scyntygrafii

Badanie scyntygraficzne jest szczególnie pomocne w przypadku nowotworów, które są najczęściej powodem tworzenia przerzutów do kości. Należą do nich:

• rak gruczołu krokowego,
• rak sutka,
• rak żołądka,
• rak nadnerczy,
• rak tarczycy.

Przerzuty umiejscawiają się najczęściej w kręgosłupie, żebrach, miednicy, czaszce oraz w kościach udowych i ramiennych. Przerzuty mogą powodować rozpad kości, czyli osteoliozę. Może to być przyczyną groźnych powikłań i dotkliwych dolegliwości bólowych. Przerzuty do kości wykryte na odpowiednim etapie poddają się leczeniu i możliwe jest zmniejszenie dolegliwości im towarzyszących.

Objawy przerzutów do kości – czyli kiedy korzystne jest wykonanie scyntygrafii

• najczęstszym objawem przerzutów do kości są bóle kostne,
• bolesność podczas opukiwania i ucisku kości,
• guzy lub deformacje kręgosłupa,
• objawy neurologiczne (związane z uciskiem rdzenia kręgowego) – niedowłady, porażenia,
• objawy wynikające z uwalnianiem dużej ilości wapnia z niszczonych przez przerzuty kości: osłabienie, uczucie zmęczenia, częste oddawanie moczu, nudności, wymioty, zaparcia i brak apetytu, bóle głowy, senność, śpiączka,
• złamania patologiczne, czyli złamania w wyniku przyłożenia małej siły (które nigdy by nie powstały w przypadku zdrowego koścca),
• niestabilność kręgosłupa,
• objawy wynikające z niszczenia przez przerzut szpiku kostnego – niedokrwostość, częste infekcje, skaza krwotoczna,
• powikłania powstania przerzutów do kości i złamań patologicznych,
• unieruchomienie pacjenta, co zwiększa ryzyko groźnych dla życia powikłań zakrzepowo-zatorowych i tak już wysokie u pacjentów z nowotworem,
• zanik mięśni,
• upośledzenia wydolności mięśnia sercowego,
• obniżenia odporności,
• znaczne pogorszenie jakości życia i obniżenie nastroju.

Postępowanie w przypadku powstania przerzutów do kości   

Miejscowe leczenie raka nie wpływa na stan przerzutów do kości. Jednocześnie z terapią ogniska pierwotnego należy prowadzić terapię przerzutów, co wpływa znacznie na jakość życia pacjenta.

Badanie scyntygraficzne - przebieg

• tuż przed badaniem należy oddać mocz, który zalegając w pęcherzu mógłby przeszkadzać w uwidocznieniu miednicy mniejszej (uniknięcie zalegania moczu),
• pacjent nie może mieć przy sobie metalowych przedmiotów,
• podczas badania pacjent leży na brzuchu lub plecach.
• radioznacznik podawany jest dożylnie.

Postępowanie po badaniu

W krótkim czasie po badaniu należy spożywać duże ilości napojów takich jak woda, herbata w celu wypłukania z organizmu radioznaczników.

Przed badaniem scyntygraficznym należy koniecznie zgłosić lekarzowi potencjalną skłonność do krwawienia (np. skaza krowtoczna, ciąża). Jeśli podczas badania nastąpi coś niepokojącego (np. ból, duszność, zawroty głowy), to także należy jak najszybciej powiadomić o tym personel medyczny.