Protezy cewkowe

Proteza cewkowa, czyli stent metalowy to bardzo mała metalowa rurka, która jest wprowadzana do cewki moczowej w celu utrzymania jej drożności. Różne procesy chorobowe mogą doprowadzić do zwężenia cewki moczowej i utrudnić, bądź uniemożliwić odprowadzanie moczu z pęcherza moczowego. Nie wolno doprowadzić do zatrzymania moczu u pacjenta, gdyż poza oczywistymi dolegliwościami związanymi z przepełnionym pęcherzem sytuacja taka może doprowadzić do uszkodzenia nerek.

Protezy cewkowe - leczenie paliatywne

Protezy cewkowe były początkowo stosowane jako leczenie paliatywne (zmniejszające dolegliwości) w zaawansowanych stadiach choroby nowotworowej gruczołu krokowego. Obecnie są stosowane także w łagodnym przeroście stercza oraz w zwężeniu cewki moczowej i  dyssynergii wypieraczowo-zwieraczowej oraz w celu utrwalenia efektu leczenia nawracającego zwężenia odcinka opuszkowego cewki moczowej.

Protezy cewkowe - stenty stałe

Stenty cewkowe mogą być samorozprężające, plecione z drutu stalowego lub z drutu tytanowego, a także nitinolowe w postaci sprężyny (nabierają określonego kształtu w odpowiedniej temperaturze).

Powikłania protezowania stałego

Obecność protezy w cewce moczowej powoduje mniejsze ryzyko zakażenia dróg moczowych niż np. założenie cewnika do pęcherza moczowego. Źródłem większości powikłań stałego protezowania cewki moczowej jest wpływ stentu na delikatny nabłonek wyściełający drogi moczowe (podrażniony nabłonek wdaje się w stan zapalny i namnaża):

• osadzanie się składników mineralnych moczu na powierzchni stentu, 
• rozrost nabłonka na skutek jego podrażnienia przez ciało obce jakim jest proteza – może to doprowadzić do zatkania stentu co uniemożliwia odpływ moczu. W takim przypadku istnieje możliwość „przepchania” stentu, ale niekiedy trzeba niestety wykonać operację i wyjąć protezę, powolne opróżnianie protezy z moczu, co może być przyczyną gubienia niewielkich ilości, moczu po zakończeniu mikcji,
• uszkodzenie cewki podczas zakładania stentu,
• uczucie dyskomfortu i dolegliwości bólowe w przypadku przesunięcia protezy,
• u niektórych chorych (np. po wcześniejszej resekcji stercza) możliwe jest nietrzymanie moczu.

W celu uniknięcia powikłań związanych z rozrostem komórek podrażnionego nabłonka dróg moczowych podejmuje się próby stosowania stentów pokrytych lekiem (DES - drug eluting stents). Takie rozwiązanie zmniejsza odpowiedź zapalną nabłonka, co korzystnie wpływa na utrzymanie drożności moczowodu.

Protezy czasowe

Wiele powikłań wynika z długotrwałej obecności protezy w drogach moczowych, dlatego stosuje się też protezy czasowe – wykonane z materiałów, które się z czasem „rozkładają”. Czas rozkładu (biodegradacji) wynosi od kilku miesięcy do około roku i zależy od materiału, z którego stent jest wykonany. Powikłaniami możliwymi w przypadku protezowania czasowego są:

• przesuniecie w drogach moczowych,
• załamanie lub zagięcie protezy, co może być przyczyną zatrzymania moczu.

Przy zatrzymaniu moczu lub utrudnieniu jego odpływu z powodu przeszkody w cewce moczowej można wprawdzie odprowadzić go drogą nakłucia nadłonowego, jednak jest to rozwiązanie doraźne i niezbyt komfortowe dla chorego. W celu utrwalenia efektów udrażniania cewki można założyć cewnik do pęcherza moczowego, ale takie działanie znacznie zwiększa ryzyko zakażenia dróg moczowych i poza tym jest wysoce niekomfortowe. W takiej sytuacji pomocne są protezy cewkowe.