Rezonans magnetyczny w chorobach prostaty

Obecnie najdokładniejszą metodą nieinwazyjnego badania gruczołu krokowego w przypadku raka stercza jest przezodbytnicze badanie ultrasonograficzne TRUS. Wykorzystując bliskie położenie prostaty w stosunku do odbytnicy, sonda TRUS dociera wręcz bezpośrednio do gruczołu krokowego. Dzięki temu uzyskuje się bardzo dobrej jakości obraz, pozwalający z bardzo dużą dokładnością ocenić strukturę stercza. Ostatnio zaczęto stosować także rezonans magnetyczny w chorobach prostaty.

Rezonans magnetyczny w chorobach prostaty

Zastosowana po raz pierwszy kilka lat temu nowa metoda obrazowania gruczołu krokowego może być istotną konkurencją dla badania ultrasonograficznego. Tą budzącą istotne zainteresowanie techniką jest tomografia rezonansu magnetycznego wykonywana przy użyciu cewki transrektalnej (endorectal magnetic resonance, ERMR), która podobnie jak sonda TRUS znajduje się podczas badania w bezpośredniej okolicy gruczołu krokowego. Dodatkową zaletą rezonansu ma być możliwość jednoczesnego wykonania badania spektroskopowego w trakcie przeprowadzania tej metody obrazowania gruczołu krokowego.

Na czym polega badanie spektroskopowe?

Badanie spektroskopowe polega na generowaniu i analizie widm odpowiadającym stężeniu substancji chemicznych powstających w trakcie procesów metabolicznych zachodzących w poszczególnych regionach gruczołu krokowego, a w ostateczności tworzeniu map metabolicznych prostaty. To bardzo czułe badanie pozwala rozróżnić zdrową tkankę stercza od zmienionej nowotworowo. Skojarzenie tych dwóch technik diagnostycznych określa się mianem PROSE (Prostate Spectroscopy Imaging Exam). Przeprowadzone w 2005 roku badania pokazały, iż skuteczność w określaniu rozmiaru raka i rozległości nacieku nowotworu prostaty u osób poddanych leczeniu operacyjnemu, zarówno metodą ultrasonografii przez odbytniczej, jak i rezonansu magnetycznego z wykorzystaniem sondy transrektalnej, jest bardzo zbliżona do siebie i wynosi około 84%. Stosowanie obu badań, tj. ultrasonografii przezodbytniczej (TRUS) i tomografii rezonansu magnetycznego (ERMR), przed leczeniem radykalnym pozwala na precyzyjne dobranie sposobu leczenia (operacja lub radioterapia).

Badanie rezonansem magnetcznym

Przygotowanie do badania:

• na badanie należy zgłosić się na czczo (co najmniej 6 godzin wcześniej nie należy przyjmować pokarmów stałych),
• nie wolno wchodzić do pomieszczenia z aparatem wraz jakimikolwiek metalowymi przedmiotami (np.: klucze, kolczyki, itp.) – z powodu obecności pola magnetycznego aparatu istnieje szansa na uszkodzenie sprzętu lub uraz pacjenta.

Przeciwwskazania do badania rezonansem magnetycznym

• wszczepiony rozrusznik serca,
• metalowe stenty (zwłaszcza w mózgu i tt. wieńcowych),
• metalowe protezy stawów,
• inne metalowe wszczepy w organizmie,
• rozpoznana wcześniej alergia lub reakcja uczuleniowa na środki kontrastowe,
• klaustrofobia.

Przebieg badania rezonansem magnetycznym

Pacjent układany jest do badania na ruchomym stole. Dodatkowo w przypadku ERMR do odbytnicy pacjenta wprowadza się specjalną cewkę enodrektalną (przezodbytniczą), czyli podobny do ołówka pręt zakończony balonikiem. Do balonika wpuszcza się powietrze, aby ściśle przylegał do wnętrza organizmu, a następnie podłącza narzędzie do aparatury MR. Następnie stół przesuwa się do środka aparatu - tzw. gantry, a na ekranie komputera powstaje wówczas obraz prostaty pacjenta.
Podczas trwania całego badania gruczołu krokowego (średnio około godziny) pacjent nie może się ruszać, gdyż jakiekolwiek ruchy powodują niemożność prawidłowego odczytania obrazu. W niektórych sytuacjach do pełniejszej oceny wymagane jest podanie dożylnego środka cieniującego. W trakcie badania istnieje możliwość kontaktu słownego z personelem wykonującym. Jeżeli wystąpią jakiekolwiek nagłe dolegliwości, w tym po podaniu środka cieniującego, należy niezwłocznie zgłosić to badającemu. Wynik badania przekazywany jest w formie opisu, niekiedy z dołączonymi kliszami ze zrobionymi zdjęciami. Nie stwierdzono, aby metoda ta powodowała jakiekolwiek powikłania.
 
Badanie rezonansem magnetycznym w chorobach prostaty stwarza możliwość dokładniejszego obrazowania gruczołu krokowego, a przez daje większe szanse na wczesne wykrycie raka prostaty i jego całkowite wyleczenie.