Leczenie bólu u chorych z przerzutami do kości

Bardzo ważnym elementem leczenia przeciwnowotworowego jest leczenie objawowe. Jego celem jest podniesienie jakości życia pacjenta. Ból niewątpliwie w znaczny sposób obniża zadowolenie z życia. Zaawansowana choroba nowotworowa gruczołu krokowego daje często drogą krwionośną przerzuty do kości – głównie miednicy, kręgosłupa, żeber i górnych nasad kości udowych. Konsekwencją tego mogą być dotkliwe bóle kostne.
 

Leczenie przeciwbólowe w chorobie nowotworowej

W leczeniu bólu nowotworowego stosowane mogą być leki, takie jak: paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne, tramadol, kodeina, morfina, fentanyl, metadon. Do każdego z tych leków dodany może zostać tzw. koanelgetyk (np. leki przeciwdepresyjne, przeciwdrgawkowe nowej generacji), czyli lek, który sam w sobie nie zmniejsza bólu, ale zwiększa działanie leków przeciwbólowych (potencjalizuje je). Zasady leczenia bólu nowotworowego w przypadku gruczołu krokowego opierają się na trójstopniowej drabinie analgetycznej opracowanej przez WHO.

Najskuteczniejszym działaniem przeciwbólowym wykazują się leki opioidowe, takie jak morfina, fentanyl, metadon. Są dostępne jako przeparaty podawane w formie dożylnej, doustnej oraz jako plastry.

W leczeniu przeciwbólowym w przypadku raka prostaty ważne jest, aby:

• dawki leku dobrać indywidualnie, zależnie od nasilenia bólu (jeśli ból jest silny, to nie ma powodów, aby nie wybrać leków o silnym działaniu, np. z grupy opioidów);
• podawać leki najwygodniejszą dla chorego drogą (np. doustnie, przez skórę, a nie w zastrzykach);
• podawać leki w regularnych odstępach czasu, a nie dopiero wtedy, gdy pojawią się dolegliwości.

Bisfosfoniany

Bisfosfoniany to leki łączące się z hydroksyapatytem kości. Tworzą wiązanie odporne na hydrolizę enzymatyczną. Dzięki temu resorpcja kości ulega zahamowaniu i zmniejsza się ryzyko złamań patologicznych. Leki te są pomocne przy prowadzeniu terapii hormonalnej raka gruczołu krokowego, gdyż w jej wyniku dochodzi do osłabienia kośćca. Dodatkowym działaniem bisfosfonianów jest łagodzenie bólu, związanego z przerzutami raka do kości. Działania niepożądane leku to podrażnienie przełyku – dlatego preparat należy przyjmować na czczo, popić wodą i nie przyjmować pozycji leżącej przez około pół godziny po zażyciu.

Radioterapia

Korzystne działanie u chorych z przerzutami raka stercza do kości może wykazywać radioterapia – czy to w formie napromieniania wiązką zewnętrzną, czy też jako radiofarmaceutyki (najczęściej zawierające stront, samar lub ren). Tego typu terapia może działać negatywnie na komórki przerzutowe, zmniejszając ich ilość i tym samym łagodząc bóle kostne u większości osób poddanych leczeniu. W przypadku mnogich przerzutów radiofarmaceutyki są słusznym wyborem, gdyż naświetlanie kilku obszarów organizmu wiązką zewnętrzną wiązałoby się ze zbyt dużą ilością powikłań.

Najważniejszym działaniem ubocznym radioterapii w leczeniu bólu nowotworowego jest w takim wypadku spadek ilości granulocytów, co wiąże się ze zwiększeniem podatności na infekcje.